Eşel mobil sistemi, ekonomik koşullara bağlı olarak belirli zaman dilimlerinde devreye alınan bir uygulamadır. Hükümet bu sistemi, brent petrol fiyatlarındaki artışların doğrudan vatandaşlara yansımaması amacıyla kullanmakta ve gerektiğinde iptal etmektedir. Peki, "Eşel mobil sistemi nedir? Akaryakıt fiyatlarına etkisi ne olacak? Eşel mobil terimi ne anlama geliyor?" İşte eşel mobil sisteminin akaryakıt fiyatları üstündeki etkisiyle ilgili tüm detaylar...
RESMİ GAZETE'DE DUYURULDU!
Akaryakıt fiyatlarındaki jeopolitik gelişmeler sebebiyle meydana gelen artışa sınır koymak amacıyla geçici bir süre için eşel mobil sistemi hayata geçirildi.
Bu konuyla ilgili olarak Cumhurbaşkanı Kararı, resmi gazetede yayımlandı.
AA muhabirinin Hazine ve Maliye Bakanlığından aldığı bilgilere göre, jeopolitik sebeplerle petrol fiyatlarının artışının enflasyon üzerindeki etkisini azaltmak ve vatandaşların bütçesine daha az yük bindirmek adına geçici olarak eşel mobil sisteminin devreye alınması kararlaştırıldı.
Sistem, 2 Mart tarihi referans alınarak, bu tarihten sonraki süreçte bazı petrol ürünlerinin fiyatının yükselmesi durumunda, artış oranının yüzde 75'ine kadar bu ürünlerin ÖTV'sinin düşürülmesi şeklinde uygulanacak.
Bu çerçevede, benzinin litre fiyatında 14,8277 lira, motorinin litre fiyatında 13,9006 lira ve LPG'nin kilogram fiyatında ise 11,3830 lira kadar indirim mümkündür.
Bu ürünlerin fiyatları gerilediğinde ise, azalış miktarının yüzde 75'ine kadar ÖTV artırılacak ve artan bu tutar 2 Mart'ta uygulanan ÖTV'yi aşmayacaktır.
10 TL'lik artışın sadece 2,5 TL'si vatandaşa yansıyacak
Uluslararası petrol fiyatlarından ve döviz kurlarından kaynaklanan artışların, akaryakıt ve LPG fiyatlarına sınırlı şekilde yansımasını sağlamak için bu ürünler üzerindeki ÖTV'nin yüzde 75'inin yanı sıra buna bağlı KDV'den de vazgeçilecektir.
Örneğin, eğer bu ürünlerdeki fiyat artışı 10 lira olursa, bu miktarın yalnızca 2,5 lirası piyasa fiyatına yansıyacak, geri kalan 7,5 lira ise vergilerle karşılanacaktır.
Bu yöntemle, önemli miktarda bütçe gelirinden feragat edilerek enflasyonla mücadele önceliklendirilmiş ve akaryakıt ile LPG fiyat artışlarının piyasaya sınırlı şekilde yansıması sağlanmış olacaktır.
EŞEL MOBİL KELİMESİ NE ANLAMA GELİYOR?
Son zamanlarda akaryakıt fiyatları ile ilgili tartışmalarda daha fazla öne çıkan bir sistemdir. Eşel mobil terimi, Fransızca “échelle mobile” (hareketli ölçek) ifadesinden Türkçeye geçmiştir. Bu kavram, fiyat veya ücret belirlemede esnek bir ölçek kullanılması anlamına gelir.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ NEDİR?
Çalışanların satın alma gücünü korumak için, ücretlerin enflasyon artışını dikkate alarak otomatik bir biçimde ayarlanmasını sağlayan bir sistemdir. Bu sayede çalışanların maaş artışları için müzakere gerekmeksizin otomatik bir güncelleme gerçekleşmektedir.
AKARYAKITA EŞEL MOBİL ETKİSİ NEDİR?
Son zamanlarda döviz kurlarındaki dalgalanma nedeniyle akaryakıt fiyatlarının sıkça değişmesini engellemek için, akaryakıt fiyatlarındaki artışların özel tüketim vergisi ile otomatik şekilde karşılanarak pompa fiyatlarının sabit kalmasını sağlamaya yönelik bir sistemdir. Örneğin, eğer benzin fiyatı 30 kuruş artarsa, benzinin ÖTV’si 30 kuruş düşürülerek pompa fiyatı sabit tutulmuş olur.
Ancak, akaryakıt üzerindeki ÖTV gelirlerinin toplam vergi gelirleri içindeki oranı göz önüne alındığında, artan akaryakıt fiyatlarının sürekli olarak ÖTV ile dengelenmesi oldukça zordur. Bu nedenle, eşel mobil sistemi nedeniyle yaşanan vergi kaybını telafi amacıyla zaman zaman yüksek ÖTV düzenlemeleri yapılabilmektedir. Böylece, akaryakıtta eşel mobil sistemi muhtemel fiyat dalgalanmalarının önlenmesi işlevi görmektedir.
